Hoewel het nu bijna vergeten oases zijn in de drukke
(binnen)stad, woonde een kwart (!) van de Haagse bevolking 150 jaar geleden nog in een
Hofje. Amsterdam heeft nog 47 Hofjes, Leiden 37 en in Haarlem zijn er nog 19. In Den Haag
zijn er nog meer dan 100 (waarvan meer dan 20 in de wijk Scheveningen). Het is met recht
een Hof-stad.
Er zijn eigenlijk drie 'soorten' Hofjes in Nederland, maar
Den Haag heeft daarnaast enkele groepen Hofjes die nergens anders in Nederland voorkomen.
Tijdens de 80-jarige oorlog zijn veel Rooms Katholieke
gebouwen in Den Haag met de grond gelijk gemaakt. Er is in Den Haag dan ook geen
Begijnenhof (meer). Er is wel een "Bagijnestraat". Op deze lokatie lag tot 1572
een groot klooster (St. "Maria in Galilea"), met bijbehorend Begijnhof. Om bij
dit hof te komen moest men door de zogenaamde "Susterepoort". Tijdens de tachtig
jarige oorlog vluchtten de zusters naar Utrecht en werd het klooster totaal vernietigd. Na
1572 was er niets meer van over. Stenen, hout en glas waren door bewoners (en plunderaars)
van de stad meegenomen. Wat restte was een lege zandvlakte. Na 1590 begon men er huizen te
bouwen en veel later, in 1746, verrees op het voormalige weeshuisterrein het Logement van Rotterdam.
Een tweede Begijnhof lag op de plaats waar nu het Grote
Marktplein ligt. Ook dit Hofje behoorde bij een klooster (St. Elizabehtsconvent).
Omstreeks 1584 is ook dat klooster in vlammen opgegaan.
Indien u op de links naast de foto's klikt komt u op
pagina's met foto's en meer informatie. Over het Hof van Wouw is (al) een aparte pagina
gemaakt, omdat het een heel bijzonder Hofje is, waarvan u -tegen betaling- de unieke tuin
(in 17e eeuwse landschapsstijl) kunt bezoeken.
Wat is een Hofje ?
Het woord "Hof" is een oud Hollands
woord. Het betekent "Tuin". Denk in dat verband maar aan de Bijbelse "Hof
van Eden" en de "Keukenhof"
Hofjes zijn (tegenwoordig vaak afgesloten)
leefgemeenschappen. Vaak staan (kleine) woningen van eenzelfde architectonische opzet rond
een binnentuin.
Deze tuin is (was) vaak door middel van muren
en een poort afgesloten van de openbare weg, waardoor de woningen niet zomaar te bereiken
zijn. Het oudste Hof van Nederland is het Bakenessehof (Camer) te Haarlem uit 1395.
Er zijn in Nederland drie duidelijke soorten
Hofjes te onderscheiden. In Den Haag komen daar echter nog enkele typen bij : De
Vissershofjes, de onder-officieren hofjes en de hofjes van de medewerkers van het
Koninklijk huis. Deze hofjes stammen uit de 19e (begin 20e) eeuw.
Wonen in een Hofje ?
http://www.haagseverenigingvan1854.nl/
