Door Chris Schram

 

Marktpleinen

Riviervismarkt
(Centrum)

 

"Hier hoor je Nies, die roept, soveel sij roepen kan :
Hoe ! Ouwe kennis, soo voorbij ? spreeckt doch eens an :
'k Heb wat voor jou bewaert : Siedaer! dat benne tongen !
dat is Bruyst-hooft-doeck : maer se worden al bedongen,
Of soeck je schoone schol of terrebot of griet ?
Hier heb ick noch wat puyks as klare wrongel, siet !
Het hooft krimpt aen de staert, Hoe ! sou ick jou bedriegen ?
Mijn outste klant ? Wis niet; Neel Davis die mag liegen :
Mijn zegel is mijn woordt, ick ben een vrouw met eer :
En heb je beter oyt gehadt, soo kom noyt weer'."

uit een beschrijving van Den Haag van de dichter
Jacob van der Does, circa 1668

Onder de toren van de Grote Kerk waren tot diep in de 20e eeuw diverse markten. De Dagelijke Groentemarkt, de Vismarkt (visbanken) en de Riviervismarkt.

De zoetwater vissen worden er al een halve eeuw, sinds 1939, niet meer verkocht, maar de naam is gebleven. Met de vis verdween (in de 2e wereldoorlog) ook de Ooievaar.

Er staat nog een replica van een waterpomp op de Riviervismarkt. Het bovenste gedeelte (met Ooievaar, in het Wapen van Den Haag) komt van een sierlijke pomp die op de Grote Markt heeft gestaan.

Het is een herinnering aan twee waterpompen die hier ooit stonden en met een lantaarn waren getooid. Ze werden beneden- en bovenpomp genoemd.

 

Aan de zuidkant van de Riviervismarkt, tegenover de Grote Kerk, staan nog enkele patriciërs huizen. In de 17e eeuw woonde er vooral adel. Zoals Jonker Arent du Bosch, heer van Middelharnas en jonker Cornelis de Nobelaer, heer van Grisoort en Cabau (bij IJsselstein, van Oude-Tonge en Burgst (bij Breda).  Zij behoorden tot een kleine selecte groep vermogende Katholieke edelen, die veel grond bezaten in Holland en daarom tijdens de oorlog tegen Spanje de kant van de Republiek hadden gekozen. Cornelis de Nobelaer was fabelachtig rijk. Indien we zijn bezit zouden omrekenen, zou zijn vermogen nu 50 miljoen Euro zijn. Het werd later onder zijn kinderen verdeeld.

Waar nu het gebouw met (Riviervismarkt) nummer 3 te vinden is, stond lang geleden een gebouw waar de Hollandse munt een tijdlang gevestigd werd.

Dordrecht bezat als oudste stad van Holland het recht van de Munt, maar die stad had in de 15e eeuw de verkeerde zijde gekozen toen Jacoba van Beieren haar strijd voerde en maakte korte tijd later Philips de Goede kwaad.

Dordrecht was geen partij voor Philips en deze ontnam Dordrecht in 1451 het Muntrecht. Vanaf dat moment werd de Munt geslagen in een huis van een Bastaardzoon van Graaf Aalbrecht dat tussen "die Jan Heynricksstraet en die Kercstraet" (Schoolstraat) stond.

De Haagse munten waren niet 'uitmuntend' van kwaliteit en al na een paar jaar ging de Munt terug naar Dordrecht.

De huizen die te zien zijn op de onderstaande foto stonden op de hoek Riviervismarkt en het Westeinde. Ze zijn bij de verbreding van de Jan Hendrikstraat gesloopt. Het hoekhuis was in 1598 gebouwd en werd Loopschansken genoemd. Een gevelsteen (een plattegrond van een vestingwerk)  is bewaard gebleven in een muur van het Gemeentemuseum.

Achter het voormalige pand van Nutsspaarbank heeft men recentlijk na restauratie werkzaamheden ook een heel bijzonder standbeeld 'teruggevonden' van een kat op een muur. Vanuit het Ibis hotel is dat standbeeld goed te zien.  Het is de bedoeling dat er achter de voormalige Nutsspaarbank een siertuin komt te liggen. Heel bijzonder renovatieproject in de oude binnenstad.

Bijzonder zijn ook de nieuwe lantaarnpalen en de nieuwe bestrating rond de Grote Kerk. Een hele goede keuze. Heel fraai !

• Haagse Markt(plein)en
• Haagse Pleinen