 |
Oude Steden /
Old Cities
In Nederland (en Vlaanderen)
Index
|
17e eeuwse Stadsplattegrond
|
|
|
|
Brabant
|
Bergen op Zoom
Van alle 17e eeuwse vestingwerken die op
deze kaart nog heel opvallend aanwezig zijn is weinig meer over. Alleen bij het station
zijn wat restanten.
In het centrum staat nog een oude stadspoort. Deze is zeer
impossant.
Bergen op Zoom werd vroeger ook wel "De Maagd"
genoemd, omdat de vestingstad als onoverwinnelijk werd beschouwd (niet in te nemen door
vijanden).
Van de binnenhavens links op de kaart zijn nu alleen nog
doodlopende zijarmen over. De Gemeente wil ze graag weer helemaal heropenen.
De Binnenstad van Bergen op Zoom is zeer fraai en gezellig.
|
 |
Breda
Een groene stad aan een rivier die begin 21e
eeuw weer gedeeltelijk wordt ontdempt.
in het midden van de stadsplattegrond is de oude (ronde)
kern nog duidelijk te herkennen. De oude verdedigingssingel ligt er nog.
De stervormigverdedigingswerken zijn daar in de 17e eeuw
ruim omheen aangelegd.
Van die Singels is nog wel een deel aanwezig. De muren en
poorten zijn grotendeels verdwenen. Alleen bij het (nog bestaande) Kasteel van Breda zijn
nog restanten van die verdedigingswerken te vinden.
|
 |
Den Bosch
's Hertogenbosch
Veel van de Brabantse steden zijn in
de 17e en 18e eeuw nog omgeven door zeer indrukwekkende Verdedigingsgrachten (de Singels).
Den Bosch is daar zeker geen uitzondering op. In de stad
liggen diverse grachten en de beroemde Dieze.
Kerk en Grote Marktplein zijn vrij snel terug te vinden.
Net als bij Den Haag was een groot deel van het gebied binnen de verdedigingsgracht nog
onbebouwd toen de plattegrond gemaakt werd.
Veel van de vestingwerken van Den Bosch worden thans weer
in oude luister hersteld.
|
 |
Friesland
|
Dokkum
|
 |
Leeuwarden
|
|
Sneek
In de provincie Friesland zijn in de 19e eeuw
vrijwel alle vestingwerken gesloopt. Stadsmuren verdwenen.
Sneek heeft echter nog steeds een prachtig mooie
waterpoort.
Veel van de grachten zijn eveneens bewaard gebleven. Ze
geven de binnenstad een gezellige sfeer. Dat geldt ook voor de vele fraaie oude panden die
er nog te vinden zijn.
|
 |
Gelderland
|
Arnhem
Door de strijd in de 2e Wereldoorlog is er veel verloren
gegaan in Arnhem. Toch zijn de bijzondere kerk en een deel van het stadhuis bewaard
gebleven.
De binnenstad is dan ook niet geheel weggevaagd.
Er staan nog eeuwen oude panden en dat maakt de binnenstad
van Arnem zeker sfeervol.
De verdedigingswerken van water en steen zijn vrijwel
allemaal verdwenen. Er is gelukkig nog wel een oude stadspoort.
|
 |
Harderwijk
Wie denkt dat de stad alleen interessant is
vanwege de dolfijnen staat een prettige verrassing te wachten.
Harderwijk heeft een prachtig mooi oud centrum. Veel van de
oude stadsmuren staan hier nog overeind en er zijn nog veel schitterende oude gebouwen.
Harderwijk is adembenemend !
|
 |
Nijmegen
|
 |
Zuthpen
|
 |
Groningen
|
Groningen
Groningen was als middeleeuwse en 17e
eeuwse stad zo groot en machtig dat geen enkele andere stad in de nabijheid echt tot
ontwikkeling kon komen.
Enorme vestingwerken laten dat ook duidelijk zien. BInnen
die vesting is de oude vorm van Grongingen, met de oude Singelgrachten, nog duidelijk te
herkennen.
Veel van de Groningse grachten bestaan nog. In het centrum
is in (maar vooral ook na) de oorlog veel verwoest / verdwenen.
Toch is Groningen voor liefhebbers van oude, sfeervolle
binnensteden nog zeer de moeite waard.
|
 |
Holland en West Friesland
|
Alkmaar
Oud Alkmaar heeft qua vorm iets weg van Delft. De
vele grachten en havens links op de kaart gaven dat deel van de stad de bijnaam
"Venetië" (Fnidsen).
Er zijn wat grachten verdwenen, maar toch is de binnenstad
van Alkmaar nog wonderschoon !
Prachtige trapgevelhuizen, mooie bruggen, sfeervolle
pleinen en grachten.
Oud Alkmaar is zeer zeker een bezoek waard !
|
 |
Amsterdam
Geen stad in Nederland had zoveel grachten als Amsterdam.
Dat is op deze 17e eeuwse kaart wel heel duidelijk te zien.
Net als in Den Haag zijn er in de 17e eeuw stukken stad
volgens een rechthoekig stratenpatroon aangelegd.
De verdedigingswerken zijn op deze kaart duidelijk te
zien, alsmede de enorme havens.
Amsterdam heeft nog steeds enkele oude stadspoorten.
Van de vele grachten zijn er meer dan 65 gedempt in de 19e
en 20e eeuw.
|
 |
Delft
Toen deze kaart gemaakt werd in de 17e eeuw was Delft nog
een machtige stad.
Het oude Centrum heeft de tand des tijds goed doorstaan.
Alhoewel er plannen zijn geweest om grachten te dempen ten behoeve van trambanen is er van
die plannen gelukkig weinig terecht gekomen.
Het Stadhuis en de twee beroemde kerken zijn duidelijk
terug te vinden op deze kaart.
Het plein tussen Stadhuis en Nieuwe Kerk wordt door veel
mensen het mooiste plein van Nederland genoemd.
Heel opvallend zijn de haven aan de zijde van Rotterdam
(begin van de vaarroute naar Delfshaven en de stervormige verdedigingswerken richting
kust. Rechtsboven is de nog bestaande Oostpoort te zien.
|
 |
Den Haag
's Gravenhage
Deze kaart is kort na 1640 gemaakt. De grachten achter het Voorhout maken nog onderdeel uit van de tussen 1594 en 1619
ontstane Singelsgracht.
Wat opvalt is de grote hoeveelheid grachten in het
Spuihaven gebied en het kaarsrechte stratenpatroon bij de Prinsengracht/Brouwersgracht.
Binnen de Singelsgracht is nog veel groen en daarbij vallen
vooral het Voorhout en de Prinsessetuinen achter het Noordeinde erg op.
Ook de Hofvijver en de Grote Kerk zijn vrij eenvoudig terug te vinden op deze oude
kaart.
|
 |
Dordrecht
|
 |
Enkhuizen
|
 |
Gouda
|
 |
Gorkum
|
 |
Rotterdam
Rotterdam werd in de 17e eeuw gezien als mooiste stad van het land. De Rotte
stroomde dwars door het centrum en net als veel steden in de provincie Zeeland lagen
er binnen de vestingwerken van de stad enorme binnenhavens.
Al ruim voor de oorlog was het stadsbestuur van Rotterdam
bezig met het dempen van waterwegen en het slopen van grote delen van het fraaie centrum.
Het is jammer dat er geen delen van de binnenstad (zoals
"de Boompjes" en de Leuvenhaven) in oude stijl worden herbouwd.
Er zijn voldoende foto's en tekeningen van de oude situatie
en moderne -sfeerloze- nieuwbouw heeft in Rotterdam ruimte genoeg gekregen. Een stad die
zoveel te danken heeft aan het water mag wel weer wat meer met het water doen in de stad
zelf.
|
 |
|
|
Limburg
|
Roermond
|
 |
Venlo
|
 |
Overijssel
|
Deventer
|
 |
Harderwijk
|
|
Kampen
|
|
|
|
Maastricht
|
|
|
|
Utrecht
|
Amersfoort
|
 |
Utrecht
Utrecht heeft een prachtige oude binnenstad. De
grachten en de werven zijn er uniek.
De vorm van het oude Utrecht doet denken aan Delft en
Alkmaar.
Van de verdedigingswerken zijn nog wat restanten over. De
kaarsrechte Caterijnesingel wordt wellicht in deze eeuw heropend.
Het gedempte deel van De Weerdsingel is eind 20e al weer
open gegaan.
|
 |
Zeeland
|
Middelburg
|
|
Veere
|
 |
Vlissingen
Vlissingen bestond vooral uit door
Verdedigingswerken omgeven binnenhavens.
Van dat vele binnenstadswater is helaas niet veel
meer over.
Er zijn nog wel enkele oude delen van de stad. Het zou
mijns inziens goed zijn als daar ook weer water terugkwam. Dat komt de sfeer ten goede.
Bovendien is het ronduit vreemd te noemen dat in de waterprovincie Zeeland zoveel water
verdwenen is.
Bombardementen en een Watersnood ramp van meer dan een
halve eeuw geleden zijn thans geen excuus meer voor sfeerloze nieuwbouw en verdwenen
grachten. Vlissingen verdient echt beter.
|
 |
Zierikzee
Omdat er (vreemd genoeg) geen spoorlijn naar Zierikzee (en
de kust bij Renesse) loopt is de stad redelijk onbekend. Dat is niet terecht ! (het feit
dat er geen treinverbinding is EN het feit dat Zierikzee als historisch plaatsje redelijk
onbekend is !
In Zierikzee staan nog enkele stadspoorten overeind en de
binnenstad is op veel plaatsen nog erg mooi.
Wie een boot heeft kan Zierizee over het water bereiken. De
binnenhaven is schitterend. (maar helaas wel, net als in veel andere Zeeuwse steden voor
een deel gedempt).
|
 |
