Sommige bronden melden dat op
de plaats waar een beek uit het Haagse Bos en de Beek uit de duinen samen vloei(d)en lang
geleden geleden een duinmeer ontstond. Dit meertje zou de voorloper geweest zijn van de
Hofvijver.
Andere bronnen geven aan de de Hofvijver
kunstmatig is en zou ontstaan na het samenvoegen van twee grachten tijdens het bestuur van
Graaf Aalbrecht van Beieren.
Het kasteel van
Floris IV werd gebouwd in de buurt van water. Wellicht was dat een meertje. Dat meer was
dan zeker niet erg groot en ook zeker niet diep. Al in de 13e eeuw werd het dieper
gemaakt. Graaf Aalbrecht heeft het meer 100 jaar later veel groter laten maken. Deze -voor
heel Holland zeer belangrijke- Graaf heeft lang in Den Haag gewoond/geregeerd. De kade die
we Korte Vijverberg noemen is in de jaren '30 van de 17e eeuw recht getrokken en is
in de 20e eeuw verlengd, maar in feite is de Hofvijver het nog steeds de Vijver zoals men
die men ten tijde van Graaf Aalbrecht heeft ontworpen.
Nog steeds is het water van de hofvijver
afkomstig uit de Duinen (Kijkduin). 'De Beek' (heel lang geleden
'Haragha' genoemd) stroomt vanuit Kijkduin naar de hofvijver toe. U kunt zijn loop (vanaf
de duinen) enkele kilometers volgen, tot voorbij het Rode Kruis Ziekenhuis. Kort daarna
verdwijnt de Beek onder de straten en gebouwen van de stad.
Tot circa 1800 stond het kasteel nog echt op
een eiland en liep het water via een dubbele slotgracht om het hele Binnenhof-complex heen.
Het Binnenhof was
alleen te bereiken over bruggen. Je moest vervolgens door een poort, waarvan er
enkele nog steeds bestaan: zoals de Stadhouderspoort, Mauritspoort .
Op het Binnenhof
vindt U ook nu nog de Middenpoort (1634). De meeste andere poorten die bij Binnenhof te vinden
waren, zoals de prachtige Spuipoort zijn in de 19e eeuw
afgebroken.
Ook het zogenaamde Buitenhof
was tot het midden van de vorige eeuw alleen goed te bereiken via een poort (gevangenpoort). Tussen gevangenpoort en Hofvijver stonden
huizen. Deze (17e eeuwse) huizen lagen dus aan het water (!)
Na de afbraak van enkele huizen, tuinen, een
paleis en het opschuiven van de hofvijver is van het besloten Buitenhof
niet veel meer over dan een klein plein. De gemeente wil dit plein voor een deel (aan de
bioskoop / passage kant) autovrij gaan maken en al het verkeer langs één zijde laten
rijden.
Het Eilandje
Het eilandje in de Vijver is nog relatief jong. Het is in de winter van 2007/2008 één
van de plekken waar honderden Halsbandparkieten de nacht doorbrengen.